Kontzertuak

BOS 9


Euskalduna Jauregia.   19:30 h.

Alondra de la Parra, zuzendaria

José Pablo Moncayo (1912-1958): Huapango
Christian Lindberg (1958): Akhbank Bunka*
I. Akolebank
II. Japabunka
III. Turkjazz

Pacho Flores, tronpeta

Efraín Oscher (1974): Kontzertu mestizoa*
I. Urre beltza
II. Gailur zuriak
III. Kostalde beltza
IV. Gau zuria

Pacho Flores, tronpeta

Leonard Bernstein (1918 – 1990): West Side Story, Dantza sinfonikoak
I. Prologue
II. “Somewhere”
III. Scherzo
IV. Mambo
V. Cha Cha
VI. Meeting Scene
VII.”Cool” Fugue
VIII. Rumble
IX. Finale

* Lehen aldiz BOSek

DATAK

  • 18 urtarrila 2018       Euskalduna Jauregia      19:30 h. Sarrerak Erosi
  • 19 urtarrila 2018       Euskalduna Jauregia      19:30 h. Sarrerak Erosi

Ezagutu hemen harpidedunak BOS izatea abantaila guztiak

AMERIKAKO SOINUAN

Ez dago aho batezko iritzirik huapango hitzaren jatorriaz. Batzuen ustez, nahualt hizkuntzako “cuauhpanco” hitzetik dator, eta oholtza baten gainean zapateatuz egindako dantzari dagokio. Hitz hori ‘zuhaitza’ esan nahi duen cuahuitl hitzetik dator. Gehienek, berriz, Huasteca aldeko herriaren doinuekin jartzen dute harremanetan, hain zuzen, Veracruz eta Tamaulipas estatuen arteko muga naturala den Pánuco ibaiaren ondoan dagoen El Pango eskualdeko Kolon aurreko biztanleekin. Bestalde, hitzak hurbil du hain ezaguna den fandangoa, eta jatorri flamenkoko dantza hori oso errotuta dago Veracruzko jaietan. Tradizioz, hiruko taldeek interpretatu dute huapangoa (quinta edo gitarra huapanguera, jarana eta biolina), eta, gutxitan bada ere, ensembleek ere bai, hala mariachiak, nola teklako akordeoia buru dela kontrabaxuz, tarolaz eta saxoz lagundutako taldeak –hau da talde ‘norteño-en‘ ohiko eredua–. Hala ere, musika-genero gisa hain ezaguna bada, XX. mende hasierako moldatzaile eta musikagile batzuei esker izan da. Horien artean, Elpidio Ramírez “El Viejo” eta Nicandro Castillo aipatu behar dira, 30eko hamarkadaren amaieran Mexiko Hirian zeuden irrati-formulen bidez nazio osotik hedatu ziren doinuen benetako apostoluak izan zirenak –eta, gainera, falsettoa egiteko trebetasuna zuten ahotsak zeuden, adibidez, Pedro Infanterena, baita zarrastarako abilezia zutenak ere, hala nola, Lucha Reyesena–. Batzuek zalantzan jartzen dute José Pablo Moncayoren “huapangoa” amodio-kontuak 6/8 konpasean lantzen dituen jaietako kopla-genero horren adibidea den, beste fandango-doinu batzuekin nahasita dagoelako, adibidez, siquisirí edo gavilancito sonekin. Hala ere, ezbairik gabe, ziurrena Mexikoko musika nazionaleko piezarik ospetsuena eta adierazgarriena dugu, ofiziala ez den benetako himno gisa hartu eta iragarri baita. Carlos Chávez maisuak egin zion enkargua Moncayori, XX. mendean Mexikoko musika-identitatearen sortzaile handia izan baitzen Silvestre Revueltasekin batera.

1941eko abuztuaren 15ean izan zen estreinaldia, hiriburu aztekako Arte Ederren Jauregian, Mexikoko Orkestra Sinfonikoaren eskutik. Carlos Monsiváis idazleak Los rituales del caos lanean egin zuen definizioaren arabera, Moncayoren “huapangoa” “estasi nazionalistaren gailurra da, zirrara mexikarraren isuria”. Efektu polierritmikoak, klarinete-, tronpeta- eta oboe-soloak, mariachiaren eta kioskoko taldeen kutsuak. Monsiváisen arabera, entzumenezko paisaia horretan, errepublikako presidenteek, gobernariek eta haien emazteek eskatutako pieza gailurra da huapangoa, gehiegi ustiatu dena iragarkietan –izan ere, mota guztietako soinu-publizitatearen zutabea zen, hasi trenbide edo garagardoekin eta PEMEX edota berrehun urteko jaiekin amaituta–. Berez duen kalitatea eta egilearen asmoak alde batera utzita, huapangoa “Mexiko magiko eta misteriotsua” da, himno nazional alternatiboa, chauvinismoz errepikatu eta gehiegi erabili arren higatzen ez dena. Monsiváisek amaitzeko dioenez, berdin diote esnoben burlek: huapangoa durundatzean, adostasuna barreiatzen da, arima nazionala dago luzerako… betiere, arima nazionala zer den definitzeko eskatzen ez bada.

1958an Suedian jaiotako Christian Lindberg tronboi-jotzailea osoko musikaria dela esan daiteke. Haren profil kementsua ikusita, argi dago, tronboiko bakarlaririk eskatuena izateaz gain (Ianis Xenakis –Troorkh, 1991–, Luciano Berio –Troboi eta orkestrarako soloa, 1999–, Alfred Schnittke, Arvo Pärt, Toru Takemitsu, Michael Nyman eta beste egile nabarmen batzuek sinatutako tronboirako konposizioen hartzailea izan baita), musikagile emankorra dela, eta, 2000. urtetik aurrera, orkestra-zuzendaria ere bai, The Norwegian Arctic Philharmonic Orchestra eta IKO-Israel Netanya Kibbutz Orchestraren buru gisa baititu konpromisoak. Akbank Bunka tronpetarako eta orkestrarako kontzertua da. Haren hiru mugimenduen goiburuek piezaren izaera eklektiko bitxiaren argibideak ematen dizkigute: “Akolebank”, “Japabunka” eta “Turkjazz”. Noiz edo behin, Lindbergek eskerrak eman ditu, Toru Takemitsu lagunak esandako hitz hauek direla eta: “Musika konposatzen dudanean, aukera berezietarako idatzi behar dut, edo, besterik ez bada ere, bakarlari zehatz bat izan behar dut buruan. Christianentzat idazten dudanean, begiak itxi, eta haren aurpegia ikusten dut aurrean; orduan bururatzen zait musika”. Christian Lindbergek sentsazio bera izan zuen Norvegiako Ole Edvard Antonsen tronpeta-jotzaileak hamabost minutu inguruko pieza bat agindu zionean, Scottish Chamber Orchestrarekin jotzeko. Ole Edvard gabe Akbank Bunka kontzertuaren (2004) musika oso bestelakoa izango zen.

Esate baterako, kontzertu hasieraren inspirazioa Antonsenek berak semearentzat idatzi zituen haur-kanta batzuk izan ziren. Hortik aurrera, Lindbergek onartzen du akuilurik heterogeneoenak izan zituela gidari: Istanbuletik egindako ibilaldi baten fantasia hutsak lehen mugimendurako materiala eman zion; bigarren sekzioa lantzen ari zela bira bat prestatu zuen Japoniatik Nordic Chamber Orchestrarekin, eta, ondorioz, begiak itxi –hala esaten du– eta ensemble nordikoak ekialdeko ikus-entzuleengan zer-nolako gogo-aldartea piztuko zuen hasi zen irudikatzen –eta hausnarketa horien ondorioa islatu zuen atal honetan–-; bestetik, nazioarteko jazzeko musikariekin elkarlanean proiektu bat egiteko gogo beroz zebilen Ole Edvardek deia egin ondoren antolatu zituen hirugarren ekitaldiko temak. Dena dela, kontzertu honek ondo adierazten du Christian Lindbergek berak zuen izaera: musika-bilbearen erdian bakarlaria dago, haren inguruan orkestrak arin bateratzen ditu kantatzeko modu lirikoko aldiak eta tinbre aldetik guztiz idor bilakatutako pasarteak, eta, azkenik, taldearen eta tronpeta-jotzailearen arteko jazz kutsuko ika-mika sutsu batekin amaitzen da dena. Egileak berak inspirazio gisa aipatutako motiboetatik harantz joz, entzuleak gozamena hartuko du egitura harmonikoekin eta ildo melodikoekin. Hobeto ulertzeko, esan dezagun, entzuten ditugunean, badirudiela Sergio Leonek Carl Nielseni agindutako partitura filmiko batetik atera direla, eta Herp Albert & The Tijuana Brassek jo dituela, Miles Davisen Sketches of Spain-eko “Saeta” ikasi ondoren, garrantzi handiena duten pasarteak behar bezala interpretatzeko.

Era berean, Efraín Oscherren “Tronpeta eta orkestrarako kontzertu mestizoa” (egia esan, si bemol eta do klabean afinatutako tronpetarako eta fliskornorako kontzertua dena) birtuoso zehatz bati eskainia dago. Hain zuzen, gaur gurekin dugun bakarlariari, Francisco “Pacho” Floresi. Venezuelako Gazteriaren Simón Bolívar Orkestrak estreinatu zuen kontzertua 2010ean, Caracasko Musikako Gizarte Ekintzako Zentroan. Aurreko obrak duen eklektizismo bera du, baina Venezuelan hazi eta José Antonio Abreuren “Sistema” barruan karrerako flautista gisa prestakuntza jaso zuen Oscher uruguaitarrak bere iturri latinoamerikarretara eramaten du askoz argiago. Piezak lau atal nagusi ditu. Lehenak, Urre beltza atalak, ezartzen du eredua, sinfonismo misteriotsuko aire grabeak eta herri-erritmoak nahasiz. Bigarrena, Gailur zuriak atala, tempo motela da; haren kadentzia dotoreari on egiten dio fliskornoaren tinbre ilun, leun eta biribilagoak, eta, amaieran, hizketaldi ederra egiten du adar ingelesarekin. Hirugarren atala, tronpeta do klabean afinatuta, obsesiboki aritzen da biraka izaera aztoragarria eta errepikakorra duen beheranzko tema baten inguruan, eta bakarlariak sordinan marrazten ditu esaldiak horri erantzuteko. Gau zuriak izeneko azken atalean, berriz hartzen du tema hori, baina desegin egiten da oihartzun-efektu bitxien erdian, eta pianoaren interbentzio sotilarekin, horrek bide ematen baitu azkenean arraza-izaera handiagoa duen eta erritmikoagoa eta oldarkorki dantzagarriagoa den eskritura askatzeko.

Oso zentzuzkoa da programa honi amaiera ematea hain mestizoa den West Side Story laneko “Dantza sinfonikoak” piezarekin (Leonard Bernstein, 1961). Izan ere, 50eko hamarkadako New York multikultural eta gutxi idealizatu hartan, Bernstein erritmo latinoen katalogoa ari da irakurtzen, baina, bere irudimenean, Ives, Gershwin eta Aaron Coplandek sortutako tradizio iparramerikarrekin nahasten du (hemen, Billy the Kid bezalako balleten Coplandek egiten du durundi), bai eta 30eko hamarkadan AEBetara immigratutako judu europarrek eramandako musikarekin ere, eta, hain zuzen, Kurt Weill da haien adibide paradigmatikoa –batez ere Broadwayrako egin zituen azken musikalak, hala nola, Maxwell Andersonen letra eta Rouben Mamoulianen eszena-ikuskapena zituen “Lost in the stars”–. 1961ean, hau da, Robert Wise zuzendariak, Jerome Robbins koreografoak, Stephen Sondheim kanta-idazleak eta Bernstein konpositoreak West Side Story arrakasta handiz pantaila handira eraman zuten urtean, orkestra-suite hau aurkeztu zuten. Bederatzi mugimendu ditu, antzerkirako jatorrizko partiturako musika-mugarrien antologia gisa, eta numeroak muntaketa eszenikoaren logika narratiboari jarraitzen ez dion sekuentzia sinfonikoan antolatuta –Carlos Chávez eta Prokofieven cocktail batean–. Hain zuzen, orkestra sinfonikorako moldaketaz Irwin Kostal eta Sid Ramin arduratu ziren.

“Prologo”-ko allegro moderatoak hiriko unibertso horretan sartzen gaitu, lagun-taldeen giroko kriskitinen artean, dantza kaleko epika bilakatzen dela, eta kaleko epika, berriz, dantza. Aurrera egin nahi duen melodia bihurria (“Cool”). Indarkeriazko zartadek eteten dute, bateriak azpilduta. Saxo baten doinua entzuten da. Eta arin bizkortzen da dena. Tuttiak immigranteen seme-alaben, jet europarren eta shark puertorricarren arteko tribu-liskarra islatzen du, Upper West Siden. Polizien txistua bat-batean sartzen da klimax oldarkor horretan, eta urtu egiten du. Harpak eta xilofonoak tentsioa baretzen dute, eta biolin batek “Somewhere” tema jotzen du bakarka. Tronpei eta oboeei bidali ondoren, orkestrak zoragarriro handitzen du, emoziozko boltaje handiko melodismo introspektiboko uhin batez. Alabaina, Romeo eta Julieta moderno hauen ametsak islatzen dituen motiboa barreiatzen doa, tronpeten figura urrun gisa gelditu arte. Hari baretu eta malenkoniatsu batzuek trantsizio-lana egiten dute, Coplanden kutsua duen scherzora iristeko, eta hori ganberako sarrera baten modukoa da, 50eko hamarkadako New Yorken boladan zegoen eta “Palladium Ballroom” eta antzeko lokaletatik irteten zen musikaren leherketaren ataria: MAMBO!, oihu egiten du jendetzak. Zelula erritmikoa geldiezina da suitearen muinean. Biolinen pizzicattiek bariazio sail ederra lantzen dute “Maria” izenaren inguruan. “Meeting scene”-an badirudi intimitateko giroa eskuratu dugula berriz, baina ostera ere sumatzen da lagun-taldeen motibo mehatxagarria maitaleen baretasun horretan, patua balitz bezala (“Cool fugue”). Figura musikalen urduritasuna gero eta handiagoa da. Staccatti zakarren bidez egiten du aurrera metalezko haize-instrumentuetan eta perkusiokoetan, eta une batzuetan Big Band bilakatzen du orkestra-paisaia, jazz kutsuko kontrapuntuekin, saxo altu eta bateria buru direla. Tragedia ezin saihestuzkoa da. Atal guztiek azken gudarako ibilbide moduko zera bat eraikitzen dute, labanen moduko akordeekin (“Rumble”). Flauta bakarlari batek lurrin tristaneskoko esaldi disonante bat uzten du zintzilik. Herioa da. Hariek magikoki egiten dute gora “Finale”-ko adagioan, “I have a love” kantaren tema eta “Somewhere” nostalgiaz gogora ekarrita. Suitearen amaiera postromantiko horrek Tonyren eta Mariaren hitzekin uzten du entzulea, bakarrik: Tony: “Orain benetan egongo gara elkarrekin”. Maria: “Baina ez gara gu. Inguruan dugun guztia da”. Tony: “Orduan, urrutira eramango zaitut, ezerk harrapatuko ez gaituen tokira”.

Fernando Bayón

PACHO FLORES, tronpeta

Lehen saria Maurice André, Philip Jones eta Cittá di Porcia lehiaketetan. “El Sistema”-n prestakuntza jaso, Amerika, Europa eta Asiako orkestrarik garrantzitsuenekin jo, eta errezitaldiak eskaini ditu Carnegie Hallen, Parisko Pleyel aretoan eta Tokioko Opera City-n. Simón Bolívar metal-boskoteko kide sortzailea izanda, hainbat bira egin ditu Europatik, Hego Amerikatik, Estatu Batuetatik eta Japoniatik.

Abbado, Rattle, Ozawa, Sinopoli, Frühbeck, Dudamel eta Hernández-Silva maisuekin egin zuen lan. Latinoamerikako Tronpeta Akademia sortu zuen, eta maiz gonbidatzen dute mundu osoko kontserbatorioek eta, orobat, nazioarteko lehiaketetako epaimahaiek.

Haren errepertorioan, enkarguak eta Roger Boutry, Efraín Oscher, Giancarlo Castro, Santiago Báez, Juan Carlos Núñez, Sergio Bernal eta beste musikagile batzuen lanen estreinaldiak biltzen dira. Lehen diskoa, La trompeta Venezolana, GUATACA Producciones diskoetxean atera zen, eta hurrengo biak, Cantar eta Entropía, DEUTSCHE GRAMMOPHONen. Azken diskoetxe horretako artista esklusiboa da.

Casa Stomviko artista denez, etxe entzutetsu horrek harentzat berariaz egindako tresnak jotzen ditu, eta gogotsu hartzen du parte tresnen garapenetan eta berrikuntzetan.

ALONDRA DE LA PARRA, zuzendaria

Alondra de la Parrak arreta erakartzea lortu du bere interpretazio sutsuekin, eta bere belaunaldiko zuzendaririk gailenetako bat da gaur egun. 2017an ekin zion ibilbideari, Queenlandeko Orkestra Sinfonikoko musika-zuzendari gisa; Australiako orkestra batean kargu hori eskuratu zuen lehenengo emakumea izan zen.

2004an, 23 urte zituela, Ameriketako Orkestra Filarmonikoa sortu zuen. Orkestra hauek zuzendu ditu: Londresko Orkestra Filarmonikoa (Mexikotik egindako biran), Orchestra dell’Accademia Nazionale de Santa Cecilia, Orquesta Tonhalle, NHK Orkestra Sinfonikoa, Parisko Orkestra (Telebista franko-alemanak zuzenean emandako ikuskizuna), Verbier Jaialdiko Orkestra, Galesko BBC Orkestra Nazionala, Cameristi Della Scala, Vienako Tonkünstler Orkestra (grabazioko proiektu batekin), Bambergeko Orkestra Sinfonikoa, Bremengo Kammerphilarmonie, Orchestre de la Suisse Romande, BBCren Orkestra Filarmonikoa eta Suedia Irratiko Orkestra Sinfonikoa.

Jaialdi askotan hartu du parte, Australiako BBC Proms eta Beethovenfest Bonn barne.

2017/18 denboraldian, estreinaldia izango du WDR Orkestra Sinfonikoarekin eta Frankfurt Irratiko eta Koloniako orkestra sinfonikoekin.

Alondra de la Parra, New Yorken zuzendu duen Mexikoko lehen emakumea izateaz gain, Mexikoko turismoaren kultura-enbaxadorea da, eta, 2017ko martxoaz geroztik, Mercedes-Benz markako Mexikoko enbaxadorea ere bai.

 

 

Info covid

Gertakarien egutegia

Al
As
Az
Og
Or
La
Ig

Erlazionatutako ekitaldiak

Denboraldia 2021-2022
19 - 20
Mai
2022
>BOSbaroque: Hasieran bazen Bach

BOSbaroque: Hasieran bazen Bach

Lekua: Euskalduna Jauregia

Juan de la Rubia, organo eta zuzendaria
Anna Reinhold, mezzosopranoa


I

GEORGE FREDERIC HANDEL (1685-1759)

Kontzertua organo eta orkestrarako sol minorrean Op. 4 1. zk. HWV 289

I. Larghetto e staccato
II. Allegro
III. Adagio
IV. Andante

Juan de la Rubia, organoa

JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)

170 kantata: “Vergnugte Ruh, beliebte Seelenlust”, BWV 170*

I. Aria: "Vergnugte Ruh, beliebte Seelenlust"
II. Recitative: "Die Weit, das Sundenhaus"
III. Aria: "Wie jammern mich doch die verkehrten Herzen"
IV. Recitative: "Wer sollte sich demnach wohl hier zu leben"
V. Aria: "Mir ekelt mehr zu leben"

Anna Reinhold, mezzosopranoa

II

JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)

146 kantata, “Wir müssen durch viel Trübsal”, BWV 146 sinfonia

GEORGE FREDERIC HANDEL (1685-1759)

Kontzertua organo eta orkestrarako Fa Maiorrean Op. 4 4. zk. HWV 292

I. Allegro
II. Andante
III. Adagio
IV. Allegro

Juan de la Rubia, organoa

JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)

35 kantata: “Geist und Seele wird verwirret” BWV 35*

I. Sinfonia
II. Aria: "Geist und Seele wird verwirret"
III. Recitative: "Ich wundre mich, denn alles, was man sieht"
IV. Aria: "Gott hat alles wohl gemacht"
V. Sinfonia
VI. Recitative: "Ach, starker Gott, lass mich doch dieses"
VII. Aria: "Ich wunsche mir, bei Gott zu leben"

Anna Reinhold, mezzosopranoa

Informazioa eta sarrerak
Denboraldia 2021-2022
23
Mai
2022
>Ganbera BOS 11

Ganbera BOS 11

Lekua: Euskalduna Jauregia

M. Bruch:
Lau pieza klarinete, biola eta pianorako, op. 83
BOS hirukotea pianoarekin
C. Saint-Saëns, Fantasía Op. 124
Duo de fauta y arpa BOS

C. Debussy:
Dantza sakratua eta dantza profanoa harpa eta
harientzako

BOS ganbera-taldea

J. Françaix: Zortzikotea
BOSen hari- eta haize-zortzikotea

Informazioa eta sarrerak
Denboraldia 2021-2022
21 - 24 - 27 - 28 - 30
Mai
2022
>Madama Butterfly

Madama Butterfly

Lekua: Euskalduna Jauregia

Giacomo Puccini

Emanaldiak

  • Larunbata 2022ko Maiatzaren 21 19:00-etan
  • Asteartea 2022ko Maiatzaren 24 19:30-etan
  • Ostirala 2022ko Maiatzaren 27 19:30-etan
  • Larunbata 2022ko Maiatzaren 28 19:00-etan (*OB)
  • Astelehena 2022ko Maiatzaren 30 19:30-etan

*OB: Opera Berri

Babeslea:

FITXA

  • Cio-Cio San: Maria Agresta*
  • Cio-Cio San BERRI: Carmen Solís
  • Pinkerton: Sergio Escobar
  • Pinkerton BERRI: Javier Tomé
  • Suzuki: Carmen Artaza*
  • Sharpless: Damián del Castillo
  • Goro: Jorge Rodríguez-Norton
  • Kate Pinkerton: Marta Ubieta
  • Yamadori eta Comisario: Jose Manuel Día
  • Bonzo osaba: Fernando Latorre
  • Erregistroko ofiziala: Javier Campo**
  • Yakuside: Gexan Etxabe
  • Cio-Cio San-en ama: Eider Torrijos**
  • Cio-Cio San-en izeba: Leyre Mesa**
  • Cio-Cio San-en lehengusina Olga Revuelta**
  • Bilbao Orkestra Sinfonikoa
  • Coro de Ópera de Bilbao: Zuz. VBoris Dujin
  • Musical-zuzendaria: Henrik Nánási*
  • Eszena-zuzendaria: Stefano Monti
  • Koprodukzioa Teatro Comunale di Modena / Teatro Municipale di Piacenza

*ABAO Bilbao Operan debutatuko du
**Coro de Ópera de Bilbao

INFORMAZIO GEHIAGO

Benjamin Franklin Pinkerton, Estatu Batuetako Armadako ofiziala, Nagasakitik gertuko muino batean dagoen etxetxo bat ikuskatzen ari da, nondik portua ikusten den. Goro esaneko ezkontzaginari alokatuko dio. Etxearekin batera, hiru zerbitzari jasoko ditu, baita geisha bat ere, bere emaztea izan dadin. Haren izena Cio-Cio San da, baina Butterfly esaten diote denek. Alokairua, Japoniako ohituraren arabera, 999 urterako da, eta hilero berri daiteke. Sharpless kontsul estatubatuarra arnasestuka dator, muinoa igo ondoren. Pinkertonek yanki menderagaitzaren gaineko bere filosofia azalduko du, munduan zehar esperientzia eta gozamen bila dabilen horri buruzkoa. Ez daki ziur neska japoniarragatik sentitzen duena benetako maitasuna ote den ala apeta besterik ez, baina aurrera jarraitu eta harekin ezkontzeko asmoa du. Sharplessek ohartaraziko dio litekeena dela neskak bestelako ikuspegia izatea ezkontzari dagokionez, baina Pinkertonek, haren kezkei jaramonik egin gabe, egunen batean benetako emazte estatubatuarra edukiko duela esango dio. Kontsulari whiskia eskaini eta topa egitea proposatuko dio.

Butterfly heldu da, lagunekin batera, zeremoniarako. Aurkezpen formalaren osteko elkarrizketa batean, neskak hamabost urte besterik ez duela onartuko du, eta bere familia garrantzitsua izan zela garai batean, baina gero bizimodu erosoa galdu zutenez geisha izatetik bizitzea beste erremediorik ez duela izan. Haren senideak iritsi eta bi pertsona hain desberdinen arteko ezkontzaz hitz egiten hasiko dira. Cio-Cio Sanek bere ondasun urriak erakutsiko dizkio Pinkertoni, eta aitortuko dio misio kristauan egon dela eta bere senarraren erlijiora aldatzeko asmoa duela. Ordezkari inperialak ezkontza-kontratua irakurri ostean, senideek bikotea zorionduko dute. Bat-batean, urrunetik ahots mehatxagarri bat entzungo da: bontzoa da, Butterflyren osaba, apaiza bera. Neska misiora joateagatik eta arbasoen erlijioari uko egiteagatik madarikatzen ari da. Pinkertonek alde egiteko agindu die denei, eta Butterfly hitz gozoekin kontsolatzen saiatzen ari da. Suzukik eztei-kimonoa janzten lagunduko dio neskatoari, bikotea lorategian elkartu aurretik, non pasioaren mende eroriko diren.

II. Ekitaldia hasten denean, hiru urte igaro dira, eta Cio-Cio San senarra etxera noiz itzuliko zain dago. Suzukik laguntzeko erregutzen die jainkoei, baina Butterflyk errieta egiten dio Pinkertonek egun batean etxera itzuliko zela egindako promesaren ordez Japoniako jainkoengan sinesten duelako. Sharpless Pinkertonen gutun batekin dator, baina Butterflyri irakurtzeko astirik gabe Goro agertuko da neskaren azken ezkongaiarekin, Yamadori printze aberatsarekin, hain zuzen ere. Butterflyk, adeitasunez, tea eskainiko die gonbidatuei, baina ezin duela ezkondu azpimarratuko du: bere senar estatubatuarrak ez du utzi, eta halako batean itzuli egingo zela hitzeman zion. Gorori eta Yamadoriri joateko eskatuko die. Sharpless Pinkertonen gutuna irakurtzen saiatuko da, eta Butterflyri iradokiko dio beharbada berriz aztertu beharko lukeela Yamadoriren eskaintza. Orduan, neskak Pinkertonekin izan duen semea erakutsiko dio kontsulari; “Atsekabe” du izena, baina aita itzultzen denean “Zorion” esango diote. Sharpless zeharo lur jota dago, eta ezin du eskutitza irakurtzen jarraitu. Pinkertoni bere semearen berri emango diola agindu eta alde egingo du. Portuan, kanoikada batek itsasontzi bat datorrela iragarri du. Butterflyk eta Suzukik terrazatik irakurri dute haren izena: Pinkerton. Pozarren, neska biek etxea lorez apaintzeari ekingo diote. Gauean, itxaronaldian, Butterflyk, Suzukik eta mutikoak ez diote begirik kenduko portuari.

Egunsentian, Suzuki lo egiten saiatzeko esan eta esan ari zaio Butterflyri. Honek semea etxean sartuko du. Orduan, Sharpless, Pinkerton eta Kate, Pinkertonen emazte berria, azalduko dira. Suzuki emakume estatubatuarra nor den konturatu eta prest agertuko da albistea Butterflyri jakinarazten laguntzeko. Pinkerton, kulpa-sentsazioa duela, apur bat urrunduko da etxe horretan eman zituen egunak gogora ekartzeko. Cio-Cio San presaka sartu da gelan, Pinkerton aurkitzeko itxaropenarekin, baina haren ordez Kate ikusi du. Egoeraz jabetuta, semeari uko egiteko prest agertuko da, baldin eta Pinkerton badator haren bila. Denak etxetik bota ondoren, Butterflyk aita zenak bere buruaz beste egiteko erabili zuen daga aterako du, nahiago baitu ohorez hil lotsaz bizi baino. Ustekabean, semea sartuko da, baina amak lorategira eramango du eta errezela baten atzean ezkutatuko da. Pinkerton hari deika sartzean, neska gazteak bere burua sastakatuko du.

Gehiago ikusi
Denboraldia 2021-2022
09 - 10
Eka
2022
>Achúcarro eta erakusketa bateko koadroak

Achúcarro eta erakusketa bateko koadroak

Lekua: Euskalduna Jauregia

A. Holmès: Andromède, poema sinfonikoa
C. Franck: Piano eta orkestrarako bariazio
sinfonikoak

M. Mussorsky/ M. Ravel: Cuadros de una
exposición

Joaquín Achúcarro, pianoa
Giancarlo Guerrero, zuzendaria

Azken orduko sarrerak

Informazioa eta sarrerak