Historioa

BOS 20ko hamarkadan sortu zen Bilbon, bertan eman baitzitzaion bultzada orkestra sinfonikoaren sorrerari.
Urte hartan, Mr. Armand Marsick musikari belgikarra Bilbora heldu zen Kontserbatorioa zuzentzeko. Horrenbestez, Gortázar, Alaña, Arisqueta eta beraien taldeak garatutako ideia sendotu egin zen Marsickek zeukan prestakuntza teknikoarekin. Horiek horrela, 1922an, Bilbao Orkestra Sinfonikoak bere lehenengo kontzertua eman zuen Arriaga Antzokian. Bilbok bat egin zuen mendebaldeko munduaren korrontearekin, eta ondasun ekonomiko partikularrak ondasun kultural publiko bihurtu ziren
bos-1923
Garai hartan, hogeiko eta hogeita hamarreko hamarkadetan, Bilbao Orkestra Sinfonikoak bizirik iraun zuen gutxi batzuen borondate irmo eta sistematikoari esker. Aldundiaren, Bilboko Udalaren eta Elkarte Filarmonikoaren diru-laguntzak izan arren, behin eta berriro izaten ziren defizitak jasanezinak bilakatu ziren hogeita hamarreko hamarkadan, hain zuzen ere, Orkestra, Jesús Arámbarri gaztearen eskutik, gailurrera bidean jarri zenean eta, besteak beste, Kreisler, Piatigorsky, Rubinstein, Eisenberg edo Zabaletarekin ematen zirenean kontzertuak. 1938ko abuztuaren 10ean, gerra aurreko Orkestraren bazkide zahar eta “connaisseur” bat Bilboko alkate izendatu zuten, eta orkestra sinfonikoa udal orkestra bihurtu zen. Udalak bere gain hartu zuen orkestraren finantziazioa. 1939ko otsailean, Orkestrak Bilboko gerra osteko bere lehenengo kontzertua eman zuen Arámbarriren zuzendaritzapean. 1953an, Jesús Arámbarri Madrilera joan zen, eta Bilboko Orkestra bere garairik bikainenean utzi zuen. Handik bost urtera, Rafael Frühbeckek hartu zuen Orkestraren ardura, eta bere zuzendaritzapean entzun ahal izan zen lehenengo aldiz oso-osorik “Carmina Burana” Espainian.Orkestraren birplanteamendu instituzional baten ondoren, Bizkaiko Aldundiak berriro finantzatu zuen eta Orkestrak “sinfoniko” izendapena berreskuratu zuen; izan ere, Juan Crisóstomo de Arriaga Patronatu berrian berrantolatu zen. 1972an, Bilbao Orkestra Sinfonikoak 50 urte bete zituen, beste gailur bat orkestraren bidean. Pedro Pirfano zen Orkestrako zuzendaria 1968az geroztik. Hala ere, frankismoaren azken urteetan kalte izugarri ugari izan ziren, Bizkaiko Kontserbatoriotik hasita. Azkenik, Orkestrak iraun egin zuen, Luis Olarraren laguntza ekonomikoari esker; nahiago izan zuen musikarientzako diru-laguntza pertsonala instituzionala baino. Toki korporazio berriek beren politika kulturalak definitu zituzten arte, urte zailak bizi izan ziren. Irakasleek nahiago izan zuten beraien protesta denboraldi bilbotarraren aurrean planteatzea eta Bizkaiko herrietako kontzertuei erantzutea. Dena dela, irakasle haiek guztiek, Urbano Ruiz Laorden buru zela, Orkestra izaten jarraitu nahi izan zuten. Azkenik, Banco de Bilbao erakundeak, bere “Musika garaia” (“Tiempo de música”) zikloekin, administrazio arloko normalkuntzarekin lotzea lortu zuen 1982. urtean.

Urte horretatik aurrera, BOSek bere papera aurkitu zuen autogobernua berreskuratzean sortutako Herrialdeko kultur proiektuaren barruan. Bizkaiko Foru Aldundiak, Bilboko Udalak eta, lehenengo urteetan, Eusko Jaurlaritzak, Orkestra zuzentzen duen Patronatuan parte hartuz, Orkestraren funtzionamendu eta garapenerako behar diren funtsak eman dituzte. Azken urteetako mugarri handietako bat Euskalduna Jauregiaren eraikuntza izan da; izan ere, Orkestraren egoitza bihurtu da eta hobekuntza ikusgarria ekarri du, bai kontzertuetara datozen entzuleei begira bai musikarien lan-baldintzei dagokienez.

Testu hau Juan Mª Betanzosen iritzi-artikuluan dago oinarrituta. Iritzi-artikulu hori “Periódico de Bilbao” egunkarian argitaratu zen, 1989ko otsailaren 15ean.